قانون جدید طلاق از طرف زن، شرایط و مراحل آسان تری برای درخواست طلاق فراهم کرده تا زنان بتوانند با حفظ حقوق خود، روند جدایی را سریع و منصفانه تر طی کنند. این تغییرات باعث حمایت بیشتر از حقوق زنان در پرونده های طلاق شده است.
شرایط طلاق برای خانم ها تغییر کرده؟ پادکست جدیدترین قوانین طلاق از طرف زن رو بشنو.
طلاق
طلاق عملی یک طرفه است (که در حقوق به آن ایقاع گفته می شود) و معمولاً توسط مرد صورت می گیرد که منجر به انحلال عقد نکاح می شود. رابطه نکاح که باعث ایجاد پیوند زوجیت و محرمیت بین دو نفر می شود، به صورت ارادی تنها از سه طریق قابل انحلال است: فسخ نکاح، طلاق و انساخ عقد نکاح. هرچند مواردی مانند فوت به صورت قهری (انفساخ) موجب پایان نکاح می شوند، اما از نظر ارادی، فسخ نکاح و اجرای صیغه طلاق راه های انحلال نکاح هستند.
مجری صیغه طلاق
با توجه به این که از نظر قانون مدنی و شریعت اسلام طلاق یک امری است که در حیطه اختیار مرد می باشد لذا علی القاعده مجری صیغه طلاق مرد است و این مرد است که با بیان صیغه شرعی طلاق در حضور دو نفر شاهد همسر خود را مطلقه مینماید.
بنابراین این موضوع باید بهعنوان یک اصل کلی مدنظر قرار بگیرد که علی القاعده طلاق در ید و اختیار مرد می باشد و اگر زنی نیت مطلقه نمودن خود را دارد باید به موارد قانونی به دقت توجه نماید که بدون دلیل و منطق قانونی نسبت به طرح دادخواست طلاق اقدام ننماید.
آیا اجرای صیغه طلاق از طرف زن امکان دارد؟
برای پاسخ به این سوال ابتدا باید مشخص شود که آیا زن حق درخواست طلاق دارد یا خیر. قانون مدنی شرایط خاصی را برای زن در نظر گرفته که به او اجازه می دهد با ارائه دادخواست، درخواست طلاق کند و خود را از همسرش مطلقه نماید.
اگرچه اجرای صیغه طلاق معمولا بر عهده مرد است، اما در صورت عدم حضور او، اداره اجرای احکام به عنوان نماینده حاکمیت، اقدام به اعزام نماینده به دفترخانه یا اعطای نمایندگی به دفترخانه ازدواج و طلاق برای اجرای صیغه می کند. اکنون در ادامه به بررسی قانون جدید طلاق از طرف زن و شرایط آن خواهیم پرداخت.
شرایط طرح دادخواست طلاق ازسوی زن
زن ها نیز می توانند درخواست طلاق را از دادگاه به عمل آورند. این دادگاه وفق قانون حمایت از خانواده و ماده ۴ آن قانون ( که به تعبیر موضوع مقاله، قانون جدید طلاق از طرف زن می باشد ) که صلاحیت این دادگاه را مشخص نموده تشکیل شده است.
لازم به ذکر است که محاکم خانواده در هر شهرستان موجود می باشند و چنانچه در هر شهرستان دادگاه خانواده تشکیل نگردیده باشد، وظایف آن و تشکیل دادگاه خانواده برعهدهی دادگاه عمومی و حقوقی آن شهرستان میباشد و همچنین در بخش ها نیز این وظیفه بر عهده دادگاه عمومی بخش است. ( البته به غیر از دعوی راجع به اصل نکاح که طبق قانون از صلاحیت دادگاه بخش خارج گردیده است ).
بنابراین اگر قصد طرح دادخواست طلاق را دارید بدانید که محاکم خانواده همان شهرستان صالح به رسیدگی هستند و این موضوع را مدنظر قرار بدهید که ماده ۱۲ از قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ این اختیار را به زوج داد که طرح دادخواست های مرتبط با روابط زوجیت را در محل اقامت زوج و یا جاییکه خود اقامت دارد مطرح نماید لذا اصل کلی مندرج در ماده ۱۱ قانون آیین دادرسی مدنی که خواهان را مکلف به طرح دادخواست در محل اقامت خوانده نموده در خصوص روابط خانوادگی برای زوجه استثناء گردیده و زوجه میتواند در محل اقامت خود نیز نسبت به طرح دعاوی مرتبط با خانواده اقدام نماید. لذا دادخواست باید به دادگاه خانواده شهرستان محل اقامت خواهان و یا خوانده تقدیم شود.
مواردی که میتوان دادخواست طلاق بر اساس آن طرح نمود
قبل از بررسی قانون جدید طلاق از طرف زن (قانون حمایت از خانواده ۱۳۹۱)، باید بدانیم زن در چه شرایطی حق طرح درخواست طلاق دارد. مهمترین موارد عبارتند از:
شروط ضمن عقد نکاح
این شروط در سند نکاحیه به صورت واضح ذکر شده اند، مانند صدور حکم حبس بیش از ۵ سال برای زوج یا نازایی مرد. این شروط که به عنوان شروط دوازده گانه عقد نکاح شناخته می شوند، به زوجه اجازه می دهند در صورت وقوع آن ها، بر اساس حکم دادگاه خود را مطلقه نماید. برای اطلاع دقیق بهتر است عقدنامه خود را مطالعه کنید. استفاده از این شروط منوط به پذیرش آن ها توسط زوج است و ممکن است در هر عقدنامه متفاوت باشد.
ترک انفاق توسط زوج
اگر دادگاه خانواده حکم قطعی مبنی بر ترک انفاق همسر شما صادر کند، زن می تواند با استناد به این حکم درخواست طلاق دهد. همچنین ترک انفاق طبق ماده ۵۳ قانون حمایت از خانواده جرم کیفری است و قابل پیگیری در دادگاه کیفری نیز می باشد. اگر مرد محکوم به پرداخت نفقه شود اما از انجام آن خودداری کند، زن حق دارد درخواست طلاق و طرح دعوای ترک انفاق نماید.
این موارد از مهم ترین شرایط قانونی طرح دادخواست طلاق از طرف زن هستند و آگاهی از آن ها به تصمیم گیری بهتر کمک می کند.
وجود عسر و حرج برای همسر
در صورتی که زن در زندگی زناشویی با مشقت و سختی شدید مواجه باشد، می تواند با طرح دادخواست طلاق، برای جدایی اقدام کند. البته لازم است این شرایط به طور دقیق و مستند به دادگاه ارائه شود، چرا که تا زمانی که وجود عسر و حرج (سختی غیرقابل تحمل) برای دادگاه محرز نشود، زن نمی تواند به صرف ادعا درخواست طلاق بدهد.
عسر و حرج دارای مصادیق متعددی است؛ از جمله می توان به ضرب و جرح، اعتیاد شوهر، توهین و افترا، خیانت، بی توجهی به نیازهای اساسی زن مانند تمایل به فرزندآوری یا مسائل زناشویی اشاره کرد. تشخیص این موارد بر عهده دادگاه خانواده است و زن باید بتواند دلایل و مدارک لازم را ارائه دهد.
اگر زن بتواند این مصادیق را اثبات کند، دادگاه حق طلاق را برای او صادر خواهد کرد. در برخی موارد، زن برای تسریع روند یا اثبات کراهت خود نسبت به شوهر، ممکن است بخشی از مهریه را ببخشد. این نوع جدایی که بر اساس کراهت زن انجام می شود، در فقه و قانون “طلاق مبارات” نام دارد. (توضیحات کامل درباره طلاق مبارات در مقالات دیگر ارائه شده است.)
در مجموع، قانون موارد مشخصی را برای طلاق از طرف زن در نظر گرفته و در صورت وجود شرایط قانونی، زن می تواند با استناد به این موارد، خود را از زندگی زناشویی نامطلوب رها کند.
رویکرد کشور ایران در خصوص قوانین مربوط به طلاق از طرف زن
در نظام حقوقی ایران، موضوع طلاق از طرف زن همواره با حساسیت و محدودیت هایی همراه بوده است. قانون گذار از دوران پیش از انقلاب تا کنون، قواعدی را در این زمینه وضع کرده که اغلب مورد انتقاد قرار گرفته اند. با این حال، در حال حاضر، مبنای اصلی همچنان قانون مدنی است و مواد 1119، 1129 و 1130 به صورت مشخص شرایطی را بیان می کنند که زن می تواند براساس آن ها درخواست طلاق دهد. موارد کلی این شرایط در بخش های پیشین توضیح داده شد.
از منظر قانون گذاری، آخرین تغییر مهم در حوزه طلاق، تصویب قانون حمایت خانواده مصوب 1391 بوده است. این قانون بیشتر به جنبه های شکلی و اجرایی ازدواج و طلاق می پردازد، نه به افزایش اختیارات زنان در درخواست طلاق. به طور مثال، الزام ثبت ازدواج موقت در برخی موارد از نوآوری های این قانون است.
در نهایت، باید توجه داشت که موضوع طلاق در ایران به شدت متاثر از شریعت اسلامی و فقه شیعه است. طلاق امری شرعی است که ضوابط آن در قرآن آمده، بنابراین امکان ایجاد تحول اساسی در محتوای آن صرفاً با قانون گذاری بشری وجود ندارد. به همین دلیل، هرچند ممکن است طلاقی به ظاهر قانونی باشد، اما اگر از منظر شرعی صحیح نباشد، می تواند تبعات سنگین اخلاقی و معنوی در پی داشته باشد.
قانون جدید طلاق از طرف زن؛ صحیح یا غلط؟
بنابراین بر اساس موارد فوق قانون جدید در رابطه با طلاق زن تصویب نگردیده است و ما قانونی تحت عنوان قانون جدید طلاق از طرف زن را دارا نمی باشیم؛ بلکه همان حاکمیت قانون مدنی وجود دارد اما شرایط شکلی جهت اجرای طلاق در قانون حمایت خانواده به وجودآمده است که ارتباطی با اصل مسئله طلاق ندارد و مصادیق طلاق از طرف زن همان است که در بالا ذکر و در قانون مدنی نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
برای مثال یکی از شروط شکلی که در قانون حمایت از خانواده به تصویب رسیده است، مدتی است که برای ارائه گواهی عدم امکان سازش به دفاتر ثبت طلاق تعیین شده است. ( که مهلت های سه ماهه و شش ماهه به فراخور نوع طلاق تعیین شده می باشند ). و طرفین باید در این مدت به دفترخانه مراجعه نمایند و صیغه طلاق را جاری کنند.و الا اگر بعد از این مدت اقدامی از سوی زوجین به عمل آید دفترخانه نمی تواند آن را مورد پذیرش قرار دهد و طرفین مجدد باید در محاکم قضایی بحث طلاق را مطرح نمایند که مجدد گواهی عدم امکان سازش صادر شود.
راهکار جهت تسریع در امر طلاق
در شرایطی که قانون جدیدی تحت عنوان “قانون طلاق از طرف زن” تصویب نشده و قوانین موجود همچنان بر پایه قانون مدنی و شریعت اسلامی استوارند، اصل کلی این است که اختیار اجرای صیغه طلاق در دست مرد قرار دارد و زن به تنهایی چنین اختیاری ندارد.
با این حال، برای زنانی که ممکن است در آینده نیاز به جدایی پیدا کنند، توصیه ای مهم وجود دارد: به جای تعیین مهریه های سنگین و غیرواقعی، بهتر است در زمان عقد نکاح، بر شروط ضمن عقد تمرکز کنند و حقوق کاربردی تری را برای خود در نظر بگیرند.
برای نمونه، زوجه می تواند:
حق انتخاب محل سکونت را به طور مستقل داشته باشد تا با اتهام «ناشزه بودن» روبه رو نشود.
به جای مهریه بالا، از همسر خود وکالت بلاعزل در اجرای صیغه طلاق بگیرد؛ یعنی بتواند هر زمان که لازم دید، به عنوان وکیل شوهر و در عین حال اصیل از طرف خود، از دادگاه تقاضای طلاق کند.
در نتیجه، اگر نگران سختی ها و پیچیدگی های مراحل قانونی طلاق هستید، این نوع وکالت می تواند راهکاری هوشمندانه و موثر باشد تا در صورت بروز مشکلات، بدون نیاز به طی مراحل دشوار دادگاه، بتوانید تصمیم مقتضی را در زمان مناسب اتخاذ کنید.
ضرورت مراجعه به وکیل در رابطه با درخواست طلاق از طرف زن
با توجه به توضیحاتی که در فوق بیان شد و اشاره به عدم وجود قانون جدید طلاق از طرف زن و توجه به این موضوع که قوانین در خصوص بحث طلاق و مصادیق آن مقداری پیچیده می باشند و جهت طرح و تنظیم دادخواست طلاق نیازمند یک شخص حقوقدان و متخصص در این امر می باشید. که در وضعیت حقوقی جامعه ما صرفا اشخاصی که وکیل دادگستری می باشند حق طرح این گونه دعاوی را دارا می باشند.
بنابراین توصیه می گردد که برای طرح دادخواست طلاق به بهترین وکیل طلاق در تهران که خبره در اینگونه مسائل می باشد مراجعه نمایید تا بدواً اظهارات شما استماع و بر اساس مصادیقی که این حق را به زوجه می دهد که خود را مطلقه نماید، دادخواست مقتضی از طرف وکیل دادگستری مطرح گردد.
جمع بندی نهایی
همان طور که پیش تر اشاره شد، قانونی تحت عنوان قانون جدید طلاق از طرف زن وجود ندارد و طلاق همچنان امری شرعی و مبتنی بر شریعت اسلام و قانون مدنی است. بنابراین، روند حقوقی و شرایط ارائه دادخواست طلاق از سوی زن تغییر نکرده و باید صرفاً بر اساس موارد قانونی موجود، اقدام شود. در همین راستا، پیشنهاد می کنیم برای آشنایی کامل تر با دلایل قانونی و قابل قبول برای دادگاه، به مقاله «دلایل محکمه پسند برای طلاق از طرف زن» در همین سایت مراجعه فرمایید. در آن مقاله، مصادیق مربوط به طلاق از سوی زن به صورت کامل و دقیق بررسی شده است. همچنین خوشحال می شویم دیدگاه ها و نظرات شما را در بخش نظرات مطالعه کنیم.
سوالات رایج شما
خیر، چنین قانونی وجود ندارد؛ طلاق همچنان بر پایه قانون مدنی و شرع انجام می شود.
در صورت وجود شروط ضمن عقد، ترک انفاق، عسر و حرج یا سایر موارد قانونی.
بله، در صورت داشتن وکالت بلاعزل از شوهر، زن می تواند به عنوان وکیل او، طلاق را جاری کند.
